Τον τελευταίο καιρό, λόγω συγκεκριμένων επαγγελματικών επιλογών, βρίσκομαι να κολυμπώ στα βαθιά νερά των εκπαιδευτικών πληροφοριακών συστημάτων και πώς αυτά μπορούν να αλλάξουν το τοπίο του εκπαιδευτικού συστημάτων αρχής γενομένης από την πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευσης. Διευκρινίζω, προς αποφυγήν παρεξηγήσεων, ότι προσεγγίζω την έννοια του πληροφοριακού συστήματος ως συνάρθρωση υλισμικού, λογισμικού και "βιολογισμικού". Τον τελευταίο αυτό όρο επινόησα και ανέφερα σε παλαιότερη ανάρτησή μου, για να περιγράψω τον κοινωνικό χώρο, τους ανθρώπους ως κοινότητα, που η
κλασσική ανάλυση συστημάτων βλέπει ως "περιβάλλον" ενός πληροφοριακού συστήματος υιοθετώντας μια τεχνοκρατική προσέγγιση των πραγμάτων.
Ταυτόχρονα με αυτές τις αναζητήσεις λόγω επαγγέλματος, βιώνω και ο ίδιος στο χώρο εργασίας μου και στον περίγυρό μου την οργή της εκπαιδευτικής κοινότητας έναντι εκείνων που κατεδαφίζουν κατακτήσεις γενεών. Πολλές από αυτές θεμελιώθηκαν με την ίδια τη ζωή κάποιων που έπεσαν αγωνιζόμενοι αφήνοντας σε εμάς τους επόμενους ως κληρονομιά και παρακαταθήκη το έργο τους. Ονόματα πολλά, τα περισσότερα τελείως άγνωστα στους πολλούς...
Το εκπαιδευτικό μας σύστημα φαίνεται να ψυχορραγεί. Ασθένειες σοβαρές δεν διαγνώστηκαν εγκαίρως και μόλυναν ζωτικά του όργανα. Ίσως, μάλιστα, κάποιες από αυτές να οφείλονταν και σε κάποιας μορφής "βιολογικό πόλεμο" από κέντρα που ξέρουν πώς αποδομώντας την παιδεία ενός λαού, μιας κοινωνίας, διαλύεις τον μηχανισμό αναπαραγωγής της και την αποστερείς από το πεδίο διαμόρφωσης νέων μορφών ύπαρξης για την αποτελεσματική προσαρμογή της σε ένα δυναμικό οικοσύστημα. Κι όταν αυτή η κοινωνία έχει αναφορά σε μια παράδοση που θέτει την παιδεία διαχρονικά ως, θα τολμούσα να πω, αυτοσκοπό και πηγή κάθε κοινωνικού νοήματος, τότε τα πράγματα αποκτούν μια άλλη, ιδιαίτερα τραγική διάσταση...
Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, νομίζω αποκτά άλλο νόημα ο "πόλεμος", όπως αυτός που χρόνια διεξάγει η Ένωση Πληροφορικών Ελλάδας με αντίπαλο το
εξαρτημένο πελατειακό κράτος και τους μηχανισμούς αναπαραγωγής του. Διότι αυτός ακριβώς είναι ο αντίπαλος. Όχι τα πρόσωπα που ο αντίπαλος έστρεψε εναντίον μας και τα οποία πλέον αντιλαμβάνονται καθαρά ποιος φταίει και με ποιος τρόπους "διαιρεί για να βασιλεύει"... Και είναι σημαντικό, τούτη την ώρα, να καταλάβουμε ότι δεν πολεμούμε μόνο εμείς (όσοι το κάνουμε γιατί υπάρχουν, και δεν είναι λίγοι, και οι "ρεαλιστές"...). Υπάρχουν και άλλοι. Και στους χώρους εκείνους που υποτίθεται ότι μας υπονομεύουν... Υπάρχουν και αγωνίζονται. Υπάρχουν και ασφυκτιούν βλέποντας τους "συναδέλφους" τους να προτιμούν το "έτοιμο" και το "εύκολο", το "ξένο" ενώ οι ίδιοι πασχίζουν, όπως και οι ρομαντικοί της Πληροφορικής, για ένα καλύτερο σχολείο, ή έστω τη διάσωση της παρεχόμενης εκπαίδευσης στα μαθηματικά, τη φυσική, τη χημεία, τη βιολογία, τις ξένες γλώσσες, την ιστορία, τη γλώσσα μας...
Ο αντίπαλος, το πελατειακό κράτος, οι αλλοδαποί προστάτες, δανειστές και εντολείς του, οι ημεδαποί αξιωματούχοι του (πάντα αναλώσιμοι) και ο συρφετός των τυμβωρύχων που σκυλεύουν τα "μνήματα", οργανώνουν, το βλέπουμε όλοι καθαρά, την τελική αναμέτρηση. Τη "μάχη όλων των μαχών". Και επιλέγουν συνειδητά και μελετημένα να δώσουν αυτή τη μάχη στο πεδίο της οικονομίας. Επιστρατεύοντας όλα τα μέσα που διαθέτουν. Τον κατά "ξηρά" (πολιτική), "θάλασσα" (δικαιοσύνη), "αέρα" (ΜΜΕ) και "διάστημα" (στο πεδίο των εννοιών, των λέξεων) στρατό τους που χρόνια συντηρούν με δικά μας έξοδα, χωρίς εμείς να το συνειδητοποιούμε...
Σας καλώ να δούμε υπ' αυτό το πρίσμα τον αγώνα που χρόνια τώρα διεξάγει ο κλάδος μας, η Ένωση Πληροφορικών Ελλάδας. Ο αγώνας μας αρθρώνεται σε θεματικές "εκστρατείες" ανάλογα με τις
ανάγκες της συγκυρίας, την διαθεσιμότητα "εθελοντών" κ.λ.π. Σε κάθε
"εκστρατεία" δίνονται πολλές "μάχες", άλλες χάνονται άλλες
κερδίζονται. Άλλες στην "ξηρά", άλλες στη "θάλασσα", άλλες στον "αέρα" άλλες στο "διάστημα".
Η πρώτη και κρισιμότερη "εκστρατεία" είναι αναμφίβολα η "εκστρατεία της εκπαίδευσης". Στο
ξεκίνημά της, ένας καλός συνάδελφος την αποκάλεσε pcστρατο. Τότε, δεν είχα συνειδητοποιήσει το νόημα αυτής της λέξης... Η "εκστρατεία της εκπαίδευσης" είναι
ακόμη σε εξέλιξη. Αν κάποιος επιθυμεί να ενημερωθεί σύντομα γι' αυτήν μπορεί να δει μια ευσύνοπτη και σχετικά πρόσφατη "ανταπόκριση"
από το μέτωπο. Εκεί θα δει αυτά που γράφονται παραπάνω: Τις μάχες
σε "ξηρά", "θάλασσα", "αέρα" και "διάστημα", τις επιτυχίες και τις
αποτυχίες, τις αναδιπλώσεις του αντίπαλου, τις κινήσεις του σώματος
των "εθελοντών" άλλοτε για να "κυκλώσουν" τον αντίπαλο, άλλοτε για να
αποφύγουν "ενέδρες" κ.λ.π. κ.λ.π. Ο στόχος της "εκστρατείας" είναι σαφής, όσον κι αν κάποιοι προσπαθούν να τον αλλοιώσουν: Η διασφάλιση υψηλού επιπέδου Πληροφορικής Παιδείας στην νέα γενιά της χώρας.
Όμως, άνοιξα πολλές παρενθέσεις και πρέπει σιγά σιγά να καταλήγω. Αν η παιδεία είναι το κορυφαίο για το λαό μας επίτευγμα μιας κοινωνίας και ο τρόπος που αυτή η κοινωνία υπάρχει και εξελίσσεται, αν εκεί βρίσκονται οι μεγάλες επιτυχίες του ελληνισμού διαχρονικά, τότε προς τα εκεί οφείλουμε να κινηθούμε, όσοι δεν καταθέτουμε τα όπλα. Όσοι δεν συνθηκολογούμε με το Θηρίο. Όσοι συνειδητοποιούμε ότι ο Ξένιος Δίας δεν κατακεραύνωνε τον ξένο αλλά τον αφιλόξενο. Όσοι γνωρίζουμε ότι Έλληνας και Βάρβαρος δεν είναι ανθρώπινες ράτσες αλλά δύο εκ διαμέτρου αντίθετοι τρόποι νοηματοδότησης του βίου. Ο πρώτος δημιουργεί Πολιτισμό και κάνει το "ζώο" Άνθρωπο. Ο δεύτερος κάνει το "ζώο" αιμοβόρο θηρίο...
Σήμερα η βαρβαρότητα δεν διστάζει να ενδυθεί την "Ελληνική χλαμύδα". Δεν αναφέρομαι μόνο σε ένα πεδίο σφετερισμού της ελληνικότητας. Αναφέρομαι σε πολλά. Υπάρχει ένα πολύ Ελληνικό ποίημα γι' αυτό που θέλω να πω:
Δεν μπορώ να γνωρίζω αν ο ποιητής είναι Έλληνας ή Βάρβαρος "με χλαμύδα". Το ποίημα το αντιλαμβάνομαι απολύτως Ελληνικό. Αυτό κρατώ. Δεν ξέρω και για εκείνον που ανέβασε το video αν υποκρίνεται... Το ψευδώνυμό του με προβληματίζει. Την πράξη την καλοσωρίζω και τον ευχαριστώ.
Είμαι βέβαιος πως οι Έλληνες όπου γης μπορούμε και σίγουρα θα βρούμε τον τρόπο να δώσουμε τη μάχη εκεί που μόνο νίκες έχουμε μέχρι σήμερα σημειώσει. Στο πεδίο της Παιδείας. Εκεί θα βρούμε κι εμείς οι Πληροφορικοί την έμπνευση και το κλειδί για να προασπίσουμε το δικό μας "κάστρο", την Πληροφορική. Ένα κάστρο με πολλές επάλξεις και έναν ισχυρό προμαχώνα: την Πληροφορική Παιδεία! Ας κρατήσουμε με σθένος όλοι και όταν δοθεί το σύνθημα, θα έρθει κι εκείνη η ώρα, να κάνουμε την μεγάλη έφοδο με στόχο όχι να αφανίσουμε το Θηρίο. Αυτό θα μπορούσε να θεωρηθεί και έργο Βαρβάρων... Ο στόχος μας είναι να το εξημερώσουμε και να θέσουμε τις δυνάμεις του στην υπηρεσία της Ζωής, όχι του Θανάτου.
Μπορούμε να τα καταφέρουμε; Πώς;
Δεν ξέρω. Δεν είμαι καν σε θέση να φανταστώ ποιος θα προτείνει την αποτελεσματική λύση αυτού του γρίφου. Αυτό που ξέρω είναι σε αυτό το "παιχνίδι ζωής και θανάτου", κάθε παίχτης ξεκινά από την "προσωπική του πίστα" ασκούμενος στην προσωπική του "εξημέρωση" με την πολύτιμη βοήθεια φίλων, συντρόφων, οικογένειας καθώς κι εκείνοι ασκούνται παράλληλα. Συχνά-πυκνά, ως αποτέλεσμα αυτών των επιμέρους "ασκήσεων", εμφανίζονται αξιόλογοι "παίχτες" που οργανώνουν καλύτερα τη δράση στο "κυρίως παιχνίδι" και πιστεύω ότι δεν είναι τόσο δύσκολο να τους διακρίνει κανείς γύρω του και να ενωθεί μαζί τους. Όποιος ψάχνει βρίσκει... Το τι θα κάνει με τους συμπαίχτες του και το αν τελικά θα επιτευχθεί ο κοινός στόχος όλων των επί μέρους ομάδων, μικρών και μεγάλων, είναι αδύνατον να προβλεφθούν λόγω της ίδιας της φύσης του παιχνιδιού. Το τι θα συμβεί αν χάσουμε, είναι δυστυχώς τελείως καθαρό για όλους... Η ιστορία διδάσκει, πάντως, ότι σε όλες τις ανάλογης ιστορικής σημασίας αναμετρήσεις, το Θηρίο αναδιπλώθηκε, δεν εξημερώθηκε. Και επανήλθε κάποια στιγμή, όπως και τώρα. Τι θα συμβεί αυτή τη φορά; Θα τα καταφέρουμε ή θα αφήσουμε τα δύσκολα για κάποια επόμενη γενιά; Η διαίσθησή μου μού λέει ότι αυτή τη φορά μπορούμε να τα καταφέρουμε καλύτερα. Ειδικά εμείς οι Πληροφορικοί το ψυλλιαζόμασταν από καιρό...
Καλή Δύναμη σε όλες και όλους για τη νέα σχολική χρόνια!
Βρήκα πρόσφατα ένα μικρό διήγημα γραμμένο το 1996, τότε που οι Πληροφορικοί είχαν βγει στους δρόμους για το αυτονόητο, γραμμένο από το χέρι του συναδέλφου Δημήτρη Κοτζίνου. Πάνε 15 χρόνια από τότε και το διήγημα αυτό διατηρεί στο ακέραιο την επικαιρότητά του:
Ένα μεγάλο άσπρο γραφείο. Δευτέρα πρωί, με άπειρα μηχανήματα να σφυρίζουν. “Η ζωή δεν είναι δίκαιη”, σου το 'χαν πει μικρός αλλά δεν τους πίστευες. Άλλωστε αν είχε γίνει κανένα λάθος μπορούσες πάντα να κάνεις debugging! Και έτσι ξεκίνησες. Στην πρώτη δουλειά έπαιρνες λίγα αλλά έμεινες λέει γιατί ήταν καλά τα μηχανήματα και ήσουν στην πρώτη γραμμή της τεχνολογίας. Έμενες πάντα και όταν έφευγαν οι άλλοι, χαιρετούσες το φύλακα όταν περνούσε να κλειδώσει, ήταν και ο μόνος που σε ήξερε με τ' όνομά σου σε αυτή την εταιρία ή μήπως σε αυτή τη χώρα; Όταν η εταιρία έκλεισε, το αφεντικό σε κάλεσε στο γραφείο του και σου είπε πως οι δουλειές δεν πήγαν καλά και πως έπρεπε να σταματήσει και πως μόλις ξαναστρώναν τα πράγματα σε είχε πρώτο στη λίστα για να σε ξαναπάρει. Μόνο το κεφάλι κούνησες καταφατικά. “Κάποιος δεν έκανε σωστή δουλειά” σκέφτηκες, “και ακόμα χειρότερη έκανε αυτός που έκανε το debugging. Μα δεν υπάρχουν εργαλεία για αυτή τη δουλειά;” Η επόμενη σκέψη ήταν φυσικά για τους “φίλους”. “Μα τι θα γίνουν τόσα καλά μηχανήματα;”... Στη δεύτερη δουλειά πάνω κάτω τα ίδια. Ξαφνικά κάποιος σε έβγαλε χωρίς λόγο από τον κόσμο σου. Πάνω που είχες φάει ένα μήνα για να στήσεις “σωστά” το περιβάλλον των X-Windows, πάνω που είχες βρει τον σωστό window manager σε ένα περίεργο site στην Αυστραλία, πάνω που είχες πει ότι όσα έμαθες στο πανεπιστήμιο τόσα χρόνια ήταν επιτέλους χρήσιμα, πάνω που... ήρθε τελικά το μήνυμα. “Σήμερα είναι η τελευταία σας μέρα στη δουλειά”. Τουλάχιστον είχε έρθει με e-mail, το μάθανε όλοι τώρα. Εσύ το είχες στήσει άλλωστε στην εταιρία, ήταν και αυτό μια μορφή επιβράβευσης για την καλή σου δουλειά. “Αυτός ο κόσμος χρειάζεται πολύ debugging για να γίνει ανθρώπινος”, σκέφτηκες. Ευτυχώς οι δικοί σου είχαν τη λύση. “Να διοριστείς καθηγητής” σου είπαν. Εσύ, ένας άνθρωπος της τεχνολογίας και του δικτύου να κάνεις μαθήματα σε παιδάκια; Δε σου φάνηκε και πολύ καλό στην αρχή. Μια ζωή χωρίς να γράφεις κώδικα, χωρίς bugs και compilers. Τόσα χρόνια στη σχολή αυτό στο λέγανε σα βρισιά, σαν κάτι μακριά από σένα. Τελικά πείστηκες. Είπες “θα το κάνω” και πήγες να καταθέσεις τα χαρτιά σου (“ουφ, ποτέ θα μηχανοργανωθεί και το δημόσιο!”, είπες μόλις μπήκες εκεί μέσα με έναν τόνο χαρτούρα στο χέρι!). Μόνο και μόνο για να μάθεις πως τελικά δεν μπορείς να διοριστείς. Πως για να διδάξεις πληροφορική πρέπει να είσαι... θεολόγος. “Πάλι bug στο σύστημα σκέφτηκες! Μα ας γίνει κάτι, ας αγοράσει το κράτος ένα debugger! Δεν είναι δα και τόσο ακριβοί!” Απογοήτευση και κει... Πέρασε λίγος καιρός. Ξαναθυμήθηκες την πρώτη σου δουλειά, τα καλά μηχανήματα. Ένα βράδυ που δεν είχες τι να κάνεις (περίεργο πράγμα, από τότε που έμεινες χωρίς δουλειά ποτέ δεν είχες τι να κάνεις τα βράδια) είπες “δεν περνάω κι από κει!”. Ο φύλακας ήταν ο ίδιος και φυσικά σε θυμόταν. Τα είπατε λίγο, έμαθες πως τα αφεντικά της εταιρίας την είχαν κοπανήσει για έξω και πως τα μηχανήματα ήταν ακόμα στα γραφεία. “Ν’ ανέβω;” ρώτησες. Ο φίλος σου δεν είπε όχι. Όλα ήταν σχεδόν όπως τ' άφησες. Λίγο πιο όμορφα μόνο γιατί λείπαν οι άνθρωποι. Κάθησες στο μηχάνημά σου. Ο κωδικός ο ίδιος. Χαμογέλασες, “να ήξεραν και από ασφάλεια” σκέφτηκες. Πολλά μηχανήματα, όλα δικά σου. Τα επόμενα βράδια πάλι εκεί. Ο φύλακας παρέα ήθελε, εσύ όχι. Εσύ ήθελες να φτιάξεις έναν άλλο κόσμο. Και ένα βράδυ τον ξεκίνησες. Η μοντελοποίηση δεν ήταν δύσκολη. Είχες δει πολλά ήδη. Μπορούσες να αναπαραγάγεις εύκολα όλα όσα είχες δει. Χαμογέλασες, “θα φτιάξω κι ένα κράτος-debugger”, σκέφτηκες. “Να δεις για πότε θα διοριστώ!”. Εκείνο το βράδυ όμως δεν τα κατάφερες, ακόμα και στον φτιαχτό σου κόσμο δεν γινόταν. “Μα τι κάνω λάθος;” αναρωτήθηκες. Ο φύλακας είχε τη λύση. “Έβαλες το λύκο να φυλάει τα πρόβατα” γκρίνιαξε. “Άκου το κράτος να διορθώνει!! Μα αυτό τα έκανε έτσι! Μα που ζεις;” Έλα ντε, που ζούσες. “Τίποτα”, είπες, “εγώ θα διορθώνω από δω και πέρα. Θα βάλω τον εαυτό μου μέσα βαθιά στον κόσμο που έφτιαξα και θα κάνω μόνος μου το debugging!” Ο φύλακας όταν έφυγε το πρωί δεν κατάφερε να σε ξεκολλήσει. Σε λίγο μαθεύτηκε πως ο κόσμος που είχες φτιάξει είχε μια ελπίδα παραπάνω από τον άλλο. Κι άλλοι απογοητευμένοι σαν και σένα μαζεύονταν εκεί τα βράδια. Εσύ είχες αναλάβει το debugging του κόσμου και οι άλλοι απλά έβαζαν τον εαυτό τους. Και έτσι ξεκίνησε... Τι; Μα η κρυφή ζωή των κομπιουτεράδων φυσικά...
Πρόσφατα, σε μια ηλεκτρονική συζήτηση, διατυπώθηκε η καχυποψία συναδέλφων εναντίον της Ένωσης Πληροφορικών Ελλάδας (ΕΠΕ) και γενικότερα "συλλογικών φορέων" εκπροσώπησης των Πληροφορικών.
Είναι απολύτως δικαιολογημένη η καχυποψία έναντι των συλλογικών φορέων εν γένει. Τα ενεργά μας μέλη, όμως, γνωρίζουν ότι η ΕΠΕ αποτελεί εξαίρεση στον κανόνα του εξωνημένου συνδικαλισμού.
Δεν αντιδικούμε με όσους δεν μας γνωρίζουν και αρνούνται να πιστέψουν ότι μπορεί να αποτελούμε εξαίρεση. Πολύ καλά κάνουν και μας αμφισβητούν γιατί όταν δεν γνωρίζουμε κάτι το πιθανότερο είναι να έχει το χαρακτήρα που προσδιορίζει ο γενικός κανόνας.
Τονίζουμε ότι η απόφασή μας να ιδρύσουμε την ΕΠΕ και να αφιερώσουμε όσες δυνάμεις διαθέτουμε σε αυτήν, ξεκίνησε από τις ίδιες διαπιστώσεις. Εφόσον η κριτική ασκείται ειλικρινώς, αργά η γρήγορα θα συναντηθούμε σε κοινούς αγώνες με τους ασκούντες την κριτική...
Αντιγράφω από το http://konstantakopoulos.blogspot.com/2011/02/blog-post_07.htmlμε δικές μου επισημάνσεις
ΙΓΚΝΑΣΙΟ ΡΑΜΟΝΕ, πρώην Διευθυντής της Monde Diplomatique:
Ένα αραβικό και ψηφιακό 1848
‘Οποιος διάβαζε τις εφημερίδες μας και άκουγε τις τηλεοράσεις μας θα νόμιζε, μέχρι πρότινος, ότι υπάρχουν δύο δικτατορίες στη Μέση Ανατολή: το Ιράκ του Σαντάμ και το Ιράν. Τώρα, μάθαμε ξαφνικά ότι δύο ακόμα χώρες, που τις αποκαλούσαμε «φίλες» ή «μετριοπαθείς», η Τυνησία του Μπεν ‘Αλι και η Αίγυπτος του Μουμπάρακ, είναι δικτατορίες! Οι εξεγερμένοι μας ανάγκασαν να πετάξουμε τις μάσκες της υποκρισίας μας. Ο Σαρκοζί ανακαλύπτει, με 23 χρόνια καθυστέρηση, την απελπισία που προκαλούσε το μαφιόζικο καθεστώς Μπεν Αλί. Η Σοσιαλιστική Διεθνής διαγράφει Μπεν Αλί και Μουμπάρακ. Η Δύση ισχυριζόταν ότι υποστήριζε τις δικτατορίες της Νότιας Ευρώπης εναντίον του κομμουνισμού. Μετά στήριξε τις αραβικές δικτατορίες εναντίον του ριζοσπαστικού Ισλάμ. Οι αραβικές κοινωνίες δίνουν όμως καταπληκτικό μάθημα σε όσους τις περιγράφουν μανιχαϊστικά, είτε ως υποταγμένους δούλους, είτε ως υστερικούς φανατισμένους. Εμφανίστηκαν στις τηλεοράσεις και τους υπολογιστές, χάρη στην δουλειά του Αλ Τζαζίρα, και τι είδαμε; Λαούς που θέλουν κοινωνική πρόοδο, ουδόλως κατειλημμένους από θρησκευτικό φανατισμό, διψασμένους για ελευθερία, αγανακτισμένους με τη διαφθορά, αηδιασμένους με τις ανισότητες, να απαιτούν δημοκρατία. Μοιάζουν με όλες τις άλλες μοντέρνες, φωτισμένες αστικές κοινωνίες. ‘Όπως υποστηρίζει ο Μουλά Χισάμ Ελ Αλαουί: «Οι διαδηλωτές σε Τύνιδα και Κάιρο δεν έχουν κανένα θρησκευτικό σύμβολο. Πρόκειται για ρήξη γενεών που αρνείται τη θέση της «αραβικής εξαίρεσης»… Οι νέες τεχνολογίες του ‘Ιντερνετ προχωράνε το κίνημα…Προτείνουν νέα εκδοχή της κοινωνίας πολιτών όπου η άρνηση του αυταρχισμού πηγαίνει μαζί με την άρνηση της διαφθοράς» Τα κοινωνικά ψηφιακά δίκτυα κινητοποιήθηκαν ταχύτατα κλονίζοντας σε χρόνο ρεκόρ τις εξουσίες. Είναι μία από τις σπάνιες φορές που η απελπισία των μαζών επέτρεψε τον θρίαμβο μιας επανάστασης προτού τα κινήματα βρουν την ευκαιρία να ωριμάσουν, αναδεικνύοντας εθνικούς ηγέτες. Η κατάρρευση της τυνησιακής δικτατορίας έπεισε τους αραβικούς λαούς ότι τα καθεστώτα τους είναι «χάρτινες τίγρεις». Αυτό εξηγεί την επαναστατική άνοδο σε Ιορδανία, Υεμένη, Αλγερία, Συρία, Σαουδική Αραβία, Σουδάν και Μαρόκο, όπως στην Ευρώπη του 1848. Το Μαρόκο είναι χώρα πιο διεφθαρμένη από την Τυνησία, με μαφιόζικα κυκλώματα που φτάνουν στο Παλάτι, γενικευμένη πρακτική βασανιστηρίων. Το Παρίσι όμως στηρίζει τον Βασιληά. Οι αρχές του Μαρόκου μετακινούν στρατεύματα σε Ραμπάτ και Καζαμπλάνκα. Στις 29 Ιανουαρίου, ο Βασιληάς του Μαρόκου και οι στενότεροι συνεργάτες του ήρθαν μυστικά στη Γαλλία, να συμβουλευθούν ειδικούς στη διατήρηση της τάξης στο Υπουργείο Εσωτερικών. Ο μαροκινός λαός είναι όμως έτοιμος να ακολουθήσει το παράδειγμα των εξεγερμένων Αράβων εναντίον μιας ακόμα φίλης μας δικτατορίας.
Στην είσοδο του χωριού Καλλικράτης στα Σφακιά συναντά ο επισκέπτης μια πλάκα που τον πληροφορεί ότι το χωριό χρωστά το όνομα του στο Μανούσο Καλλικράτη αρχηγό σώματος 1000 εθελοντών που το Μάρτη του 1453 ξεκίνησε να βοηθήσει στην άμυνα της Πόλης. Το τι απέγιναν αυτοί οι εθελοντές, μας πληροφορεί αρχικά ο Φραντζής: «Όταν μπήκαν οι εχθροί στην Πόλη, έδιωξαν τους Χριστιανούς που είχαν απομείνει στα τείχη με τηλεβόλα, βέλη, ακόντια και πέτρες. Έτσι έγιναν κύριοι ολόκληρης της Κωνσταντινούπολης, εκτός των πύργων του Βασιλείου του Λέοντος και του Αλεξίου, τους οποίους κρατούσαν οι ναύτες από την Κρήτη που πολέμησαν από τις 6 μέχρι τις 8 το απόγευμα και σκότωσαν πολλούς Τούρκους. Βλέποντας το πλήθος των εχθρών που είχαν κυριεύσει την πόλη, δεν ήθελαν να παραδοθούν, αλλά έλεγαν ότι προτιμούσαν να πεθάνουν παρά να ζήσουν. Κάποιος Τούρκος ειδοποίησε τότε τον Σουλτάνο για την ηρωική άμυνά τους κι εκείνος συμφώνησε να τους επιτρέψει να φύγουν με το πλοίο και όλα τα πράγματα που είχαν μαζί τους».
Περισσότερες πληροφορίες μας δίνει ένα ολιγοσέλιδο χειρόγραφο του 1460, που βρίσκεται στη βιβλιοθήκη της Ιεράς Μονής Βατοπεδίου Αγίου Όρους και συντάχθηκε με βάση τις διηγήσεις ενός εκ των διασωθέντων Κρητικών, του Πέτρου Κάρχα ή Γραμματικού. Σύμφωνα, λοιπόν, με το χειρόγραφο αυτό, το τελευταίο δεκαήμερο του Μάρτη του 1453 ξεκινούν οι εθελοντές με πέντε καράβια και με σκοπό την ενίσχυση της άμυνας της Κωνσταντινούπολης. Αρχηγός τους ο Μανούσος Καλλικράτης από τα Σφακιά, ιδιοκτήτης των τριών καραβιών και καπετάνιος του ενός. Καπετάνιοι στα άλλα δύο καράβια του ο Γρηγόρης Βατσιανός Μανάκης από τ' Ασκύφου Σφακίων και ο Πέτρος Κάρχας από την Κυδωνία, γνωστός και με το παρανόμι Γραμματικός. Το τέταρτο ανήκει στον Ανδρέα Μακρή από το Ρέθυμνο που είναι και ο καπετάνιος. Το πέμπτο, ιδιοκτησίας του καπετάν Νικόλα του Στειακού, διοικεί ο Παυλής Καματερός από την Κίσσαμο.
Στη θάλασσα του Μαρμαρά συναντούν μεγάλο στόλο τουρκικών σκαφών. Ακολουθεί επική ναυμαχία κατά τη διάρκεια της οποίας θυσιάζεται ο αρχηγός μαζί με 7 εθελοντές (έγινε μεγάλη φασαρία ποιος θα τον συντροφεύσει) που μένουν να παρενοχλούν τους Τούρκους για να ξεφύγουν οι υπόλοιποι.Ξεφεύγουν οι 760 και φτάνουν στις 2 Απριλίου στην πολιορκούμενη Πόλη. Τους ανατίθεται η επάνδρωση των τριών πύργων πέριξ της Χρυσής Πύλης. Αντιστέκονται μέχρι τέλους και παρά τις αλλεπάλληλες προσπάθειές των Οθωμάνων εκείνοι συνεχίζουν να αντιστέκονται ενώ η Πόλη έχει πλέον υποκύψει.
Ενημερώνεται ο Μωάμεθ και δίνει εντολή να αφεθούν να φύγουν με τα όπλα και τις σημαίες τους χωρίς να τους πειράξει κανείς. Όταν ανακοινώνεται αυτή η απόφαση στους υπερασπιστές εκείνοι θέτουν όρους: "δεν φεύγουμε αν δεν πάρουμε μαζί μας και τους τραυματίες που έχουμε στα νοσοκομεία της Πόλης"! Οι Τούρκοι δέχονται αποκρύπτοντας ότι ήδη κατ' εντολή του Μωάμεθ έχουν σφαγεί όλοι οι νοσηλευόμενοι. Οι υπερασπιστές περνούν συντεταγένοι μέσα από τους Τούρκους που λεηλατούν την Πόλη. Η παράδοση λέει πως μερικοί από τους Τούρκους έκαναν τεμενάδες στο πέρασμά τους! Φτάνουν στο καράβι που έχει ετοιμαστεί γι' αυτούς, ένα από τα πέντε με τα οποία είχαν έρθει. Μετά από μερικές μέρες φτάνουν στην Κρήτη. Σύμφωνα με την λαϊκή παράδοση στους εορτασμούς της επιστροφής των χορεύτηκε για πρώτη φορά ο "ο «συρτός χανιώτικος», ο «βασιλιάς» των κρητικών χορών.
