Μάθετε φίλοι και δικοί...

Μάθετε φίλοι και δικοί: ούλοι οι αντρειωμένοι
στον έβδομο τον Ουρανό είναι συγκεντρωμένοι!

Τσοι θέλει ο Δημιουργός όλους ολόγυρά-ν-του
γιατί στη Γη εκάνανε το Θείο Θέλημα-ν-του!

Κρατήσανε αμόλυντη την Πίστη την Αγία
και δώσανε το αίμα τους για την Ελευθερία.

Εκάνανε το χρέος τους μας δώσανε σκυτάλη
αυτοί θα παραδώσουμε εις τη γενιά την άλλη.

Υπάρχει τέρμα, άραγε, στη σκυταλοδρομία,
μποροστά μας τη μετρά τη Γη με Βιά η Ελευθερία.

Την είδα και τη γνώρισα απ' του σπαθιού την κόψη
και μου 'πε: "Ήρθε η καιρός η Ελλάδα να προκόψει...

... γιατί αν μείνει μίζερη γριά ξεδοντιασμένη
όλη η ανθρωπότητα θα 'ναι βασανισμένη!"

Ας κάνουμε τον τόπο μας τσοι Αρετής αλώνι
και η επόμενη γενιά τη Γη απογειώνει!

Ελληνικότητα και ημι-ελληνικότητα...

«Όλες οι γλώσσες θεωρούνται κρυφά ελληνικά, με δάνεια από τη μητέρα των γλωσσών, τα ελληνικά». Η διαπίστωση αυτή έγινε από τον κορυφαίος ισπανό ακαδημαϊκό Francisco Rodriguez Adrados (1922-2020) ελληνιστή, γλωσσολόγο, μεταφραστή και μέλος της Ακαδημίας Αθηνών. Θα τη βρείτε στο βιβλίο του με τίτλο «Ιστορία της ελληνικής γλώσσας» των εκδόσεων Παπαδήμα. Σχετικό άρθρο για το βιβλίο θα βρείτε εδώ.

Η διαπίστωση αυτή μου δίνει την αφορμή να κάνω μια αναφορά στην επιτελεστικότητα του λόγου: Του τρόπου με τον οποίο ο Άνθρωπος κατανοεί τον κόσμο, εκφράζεται και ενεργεί:

1. Αποκαλύπτοντας την αλήθεια των πραγμάτων και τους αναλοίωτους νόμους του γίγνεσθαι (φυσική και κοινωνική "αναγκαιότητα") - Επιστημονικός Λόγος / Λογική.
2. Δίνοντας μορφή σε ιδανικά και αξίες (μεταφυσική "στόχευση") - Καλές Τέχνες / Αισθητική.
3. Διαμορφώνοντας τις υλικές συνθήκες της ύπαρξής μας (πρακτική "αποτελεσματικότητα") - Τεχνολογία / Τεχνική.

Η Ελληνική Γλώσσα, εν τέλει η Ελληνικότητα, δεν είναι απλώς ένα περίτεχνο εκφραστικό εργαλείο ακριβείας μια κιβωτός ιδέων και αρετών. Είναι, τολμώ να πω, η Υψηλή Τεχνολογία που γεννά πολιτισμούς, κατά το μέτρο της κατά περίπτωση πρόσληψής της από όποια κοινωνία έρχεται σε επαφή μαζί της.

Ιστορικά, αυτό που ονομάζουμε Δύση, αλλά και αυτό που ονομάζουμε Εγγύς Ανατολή, υπήρξαν ατελείς προσλήψεις της Ελληνικότητας. Γι΄ αυτό και οι "ημιελληνικοί" αυτοί πολιτισμοί βρίσκονται σήμερα σε βαθια κρίση που εμφανίζεται με τη μορφή ποικιλώνυμων φονταμεταλισμών καθώς έρχονται στην επιφάνεια τα αναπόφευκτα σφάλματα της ατελούς πρόσληψης του Ελληνικού Λόγου, κυρίως όσον στη μορφή (2) ανωτέρω. Και η δύναμη εκείνη που οδηγεί "στα άκρα" την "ημιελληνικότητα" (ασθένεια από την οποία πάσχει και ο κυρίαρχος στον τόπο μας "ελλαδισμός") δεν είναι άλλη απ΄την ραγδαία πρόοδο της "τεχνοεπιστήμης", μιας οικουμενικής μορφής "ημιελληνικών" που εστιάζει στις ανωτέρω μορφές (1) και (3) του επιτελεστικού Ελληνικού Λόγου.

Είναι, θεωρώ, ώριμες οι συνθήκες να επανέλθει η Ελληνικότητα στην πλήρη μορφή της, με σύγχρονο τρόπο, που θα απαντά σε οικουμενικές προκλήσεις επισημαίνοντας και υπερβαίνοντας σφάλματα ή κενά πρόσληψης (δυτικά, ανατολικά και τεχνοεπιστημονικά). Επί αυτής της προοπτικής, παραπέμπω σε σχετική ανάρτηση στο προσωπικό μου ιστολόγιο.

Επιτελεστικός Λόγος και Προσωποκεντρική Τεχνητή Νοημοσύνη...

"Είναι απολύτως σαφές ότι η «Πληροφορική» έχει καταστροφικά υπεραπλουστευθεί. Νομίζω ότι ο ακαδημαϊκός κόσμος μπορεί να κατηγορηθεί για μεγάλο μέρος του προβλήματος (επειδή μέρος της δουλειάς του είναι το «να διατηρεί τη φλόγα» ενάντια στη γενική υπεραπλούστευση στον κόσμο). Νομίζω ότι οι επιχειρήσεις μπορούν να κατηγορηθούν ότι είναι «χαζές» χωρίς να το κατανοούν (φαινόμενο Dunning-Kruger), και στη συνέχεια διαχέουν το ίδιο φαινόμενο στον γενικό πληθυσμό με διάφορους τρόπους, συμπεριλαμβανομένης της σχολικής εκπαίδευσης σε όλα τα επίπεδα."

Όταν η παρατηρήση αυτή (σε δική μου ελληνική απόδοση) προέρχεται από έναν άνθρωπο σαν τον Alan Kay, δεν μπορεί παρά να μας προβληματίσει έντονα! Για όσους δεν γνωρίζουν, ο Alan Kay είναι ένας εκ των πρωταγωνιστών της Πληροφορικής Επανάστασης και δημιουργός του πρώτου laptop στις αρχές της δεκαετίας του 1972, δάσκαλος του Steve Jobs και πολλών άλλων, σκαπανέας του οντοκεντρικού προγραμματισμού κ.λ.π. κ.λ.π. Ολόκληρη η σχετική ανάρτηση στο Quora εδώ. Μην περιοριστείτε να διαβάσετε μόνο την ανάρτηση καθαυτή, δείτε και τα σχόλια που έχουν γίνει. Βάσει αυτών των σχολίων, ο συγγραφέας επισημαίνει την ανάγκη να ορίσουμε σωστά την Πληροφορική προκειμένου να την κατανοήσουμε και να υπερβούμε την παρατηρούμενη υπεραπλούστευσή της. Ειδικότερα, επικαλείται σχετικούς ορισμούς άλλων μεγάλων Πληροφορικών ότι τελικά πρόκειται για μια Επιστήμη των Διαδικασιών, μια Επιστήμη των Συστημάτων.

Και εδώ νομίζω είναι το κλειδί! Τι είναι αυτό που καθιστά την Πληροφορική μια επιστήμη με οικουμενική εφαρμογή σε κάθε άλλο επιστημονικό πεδίο αλλά και σε κάθε πτυχή του κοινωνικού βίου; Με ποιο τρόπο, τελικά, η Πληροφορική διαμορφώνει ένα οικουμενικό πρότυπο όχι μόνο για την περιγραφή διαδικασιών αλλά και για την επιτέλεσή τους στο πλαίσιο ποικίλων συστημάτων που κατασκευάζει; Ο «τρόπος» της Πληροφορικής, εκτιμώ, έχει να κάνει με μια ιδιαίτερη ιδιότητα του λόγου σε όλες τις μορφές του, μια ιδιότητα που υπερβαίνει και ολοκληρώνει την τρέχουσα σημασία που συνήθως του αποδίδουμε με λατινική ρήση «verba volat, scripta manent» η οποία επιδέχεται εναλλακτικές ερμηνείες και επιχειρεί να διακρίνει, μέσα στη ενότητά τους, την προφορική από τη γραπτή μορφή του του ανθρώπινου λόγου - γλώσσας. Η ιδιότητα αυτή αφορά την επιτελεστικότητα του λόγου, τη χρήση της γλώσσας για να επιτελέσουμε ενέργειες όπως π.χ. μια υπόσχεση ή, στη μορφή του νομικού λόγου, τη διαμόρφωση μιας νέας κοινωνικής πραγματικότητας. Αυτή τη δυνατότητα θέσμισης διά του λόγου έχει αναλύσει μοναδικά ο Κορνήλιος Καστοριάδης στη «Φαντασιακή Θέσμιση της Κοινωνίας» αναδεικνύοντας την καίρια σημασία της ανθρώπινης δημιουργικότητας όπως την οριοθετεί με τον όρο "ριζικό φαντασιακό".

Για να κατανοήσουμε την γλωσσική επιτελεστικότητα υπό το πρίσμα της Πληροφορικής αρκεί να θεωρήσουμε τον υπολογιστή ως ένα μέσο για την εκτέλεση συγκεκριμένων ενεργειών όχι με φυσικό τρόπο, αλλά με την περιγραφή τους χρησιμοποιώντας κατάλληλους κανόνες έκφρασης, έτσι ώστε τελικά οι ενέργειες αυτές να πραγματώνονται από το εκάστοτε «σύστημα» (σκεφτείτε, για παράδειγμα, τι μπορεί να κάνει κάποιος προγραμματίζοντας κατάλληλα το λεγόμενο Διαδίκτυο των Πραγμάτων στις μέρες μας).

“Θεός, άνθρωπος, τεχνολογία, υπολογιστές”  
Έργο Δημήτρη Σκουρτέλη
[Κάντε κλικ για επεξήγηση]. 

Αυτή η γλωσσολογική-επιτελεστική θεώρηση της Πληροφορικής ανοίγει, πιστεύω, πολλές συναρπαστικές δυνατότητες για την αναπλαισίωση της ιστορίας των υπολογιστικών συσκευών και της αλγοριθμικής έκφρασης διαδικασιών (κοινωνικών και μαθηματικών εξίσου). Επιπλέον, μπορεί να μας βοηθήσει να καταλάβουμε γιατί τα τρέχοντα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα φαίνεται να πετυχαίνουν αυτό που ο Yuval Noah Harari ονομάζει "hacking of the human language"... Τελικά, τι είναι η λεγόμενη Τεχνητή Νοημοσύνη; Μπορούμε να πετύχουμε το στόχο της Γενικής Τεχνητής Νοημοσύνης; Μια θεώρηση της Νοημοσύνης ως ιδιότητα του Λόγου έρχεται να φωτίσει τα πράγματα... Αναφέρομαι σε παλαιότερη ανάρτησή μου στο παρόν ιστολόγιο όπου έχω διατυπώσει τον ισχυρισμό ότι η Νοημοσύνη είναι μια πανταχού παρούσα ιδιότητα στον φυσικό κόσμο, έμβιο ή μη. Σε αυτό το πλαίσιο η καθ΄ υμάς πνευματική παράδοση, όπως διατυπώνεται από μεγάλους Πατέρες της Ορθοδοξίας στη διδασκαλία περί των Λόγων των Όντων, φαίνεται να συναντά και να γονιμοποιεί τους παραπάνω προβληματισμούς: Η Πληροφορική ως Επιστήμη του Επιτελεστικού Λόγου, μας επιτρέπει να αξιοποιήσουμε και να διασυνδέσουμε την Πανταχού Παρούσα Νοημοσύνη ώστε να υπηρετεί την Ανθρώπινη Θέληση! Το σχήμα Θέληση - Λόγος - Πράξη που η καθ΄ υμάς Ανατολή απέδωσε με την περί Χριστού διδασκαλία ως Θεού - Λόγου που ενσαρκώνεται για να επιτελεστεί το Θέλημα του Πατρός στον Κόσμο, αποτελεί το αρχέγονο πρότυπο που μπορούμε να επιστρατεύσουμε για την κατανόηση του πώς ο υπολογιστής διαμεσολαβεί τη σχέση Ανθώπου - Φύσης! Το πρότυπο αυτό μπορεί να προσφέρει, τελικά, και το "έδαφος" για να κινηθούμε σε αυτό που οι ειδικοί ονομάζουν ethical AI και που μπορούμε, νομίζω, να αποδώσουμε πολύ πιο σωστά στη γλώσσα-παράδοσή μας ως Προσωποκεντρική Τεχνητή Νοημοσύνη σε αντιδιαστολή με την αχαλίνωτη, Ατομοκεντρική Τεχνητή Νοημοσύνη, που αναπτύσσεται σήμερα. Περί της έννοιας του Προσώπου και του Ατόμου παραπέμπω σε σχετικό διαφωτιστικό άρθρο του περιοδικού Πεμπτουσία.

Περί Ελλήνων και Ελληνισμού...

O Έλληνας άνθρωπος κλήθηκε να κινητοποιήσει το μυαλό του, να σκεφθεί αφενός πώς θα συγκροτήσει μια ελεύθερη κοινωνία, να εξηγήσει τις κοινωνικές σχέσεις, να κατανοήσει την εξέλιξη και αφετέρου, να δώσει λύσεις για την ικανοποίηση των νέων αναγκών που δημιουργεί η δυναμική της ελεύθερης συμβίωσης των ανθρώπων. 

Περαιτέρω, μια μείζονος σημασίας κατάκτηση του ελληνικού πολιτισμού είναι οι επιστήμες: τα μαθηματικά, η αστρονομία, η ναυπηγική, η πολεοδομία, η γεωγραφία κ.α. κλήθηκαν να ικανοποιήσουν τον σκοπό αυτόν. Και επίσης οι τέχνες που θεραπεύουν την αισθητική περιέργεια του ελεύθερου ανθρώπου. 

Επομένως, ο Έλληνας άνθρωπος είναι στη βάση όλου αυτού του πνευματικού, αισθητικού και υλικού πολιτισμού διότι υποστασιοποιήθηκε ανθρωποκεντρικά, δημιούργησε μια νέα αντίληψη για τον άνθρωπο, βασισμένη στην ελευθερία.

Κατά λογική ακολουθία, αφού η νεότερη εποχή είναι το αποτέλεσμα της μετακένωσης του ελληνικού ανθρωποκεντρισμού σ'αυτήν με αφετηρία την Εσπερία, τα δημιουργήματά του είναι αναπόφευκτο να κληθούν να συμβάλουν στη γένεση ενός νέου ανθρωποκεντρικού κόσμου. 

Δεν είναι τυχαίο ότι σήμερα το ουσιώδες της κοινωνικο-οικονομικής και πολιτικής ορολογίας, της τέχνης, των επιστημών, της φιλοσοφίας, αποδίοδεται με όρους ελληνικής προέλευσης, έμπνευσης ή ρίζας. Ακόμη και η ονοματολογία των Ηπείρων, περιοχών του πλανήτη, χωρών ή λαών ανάγονται ή έγιναν γνωστά στον νεότερο άνθρωπο από την ελληνική γραμματεία.

Μια άλλη άλλη κορυφαία διάσταση της ελληνικής κληρονομιάς, η οποία ορίζει την φύση της ζωής μας, διότι αφορά την ίδια την υποστασιοποίηση του ανθρωποκεντρικού κοσμοσυστήματος, είναι η νομισματική οικονομία. Η εισαγωγή του νομίσματος λειτούργησε ως καταλύτης για την μετάβαση του ελληνικού κόσμου από τη δεσποτεία στον ανθρωποκεντρισμό. Αντί να ανταλλάσουμε προϊόντα μεταξύ μας, όπως γινόταν έως τότε και όπως συνέβαινε στον υπόλοιπο δεσποτικό κόσμο που ήταν έξω από την ελληνική επιρροή, μέχρι τους νεότερους χρόνους, οι Έλληνες εισήγαγαν το νόμισμα στις συναλλαγές τους. Το νόμισμα αλλάζει άρδην την φύση της κοινωνίας. Την κάνει ανθρωποκεντρική. Διευκολύνει επίσης την ανταλλαγή, την ανάπτυξη της παραγωγικής οικονομίας, την συσσώρευση πλούτου, αλλά και επιτρέπει τη χρήση του για την άσκηση κοινωνικής επιρροής ή εξουσίας. Αλλάζει ολότελα τις κοινωνικές σχέσεις καθώς διαμορφώνει μια νέα παράμετρο στην εκμετάλλευση του ανθρώπου από τον άνθρωπο, όπως θα έλεγε ο Αριστοτέλης ή αργότερα ο Λέων ο Σοφός, η οποία κινείται πέραν της δεσποτικής εξάρτησης...

Ωστόσο, αναφύεται η ανάγκη να ρυθμισθεί η λειτουργία της νομισματικής οικονομίας, προκειμένου να ισορροπούνται οι κοινωνικές σχέσεις ώστε να μην οδηγούν σε εξαρτήσεις ή σε δυσβάστακτες ανισότητες για τον ελεύθερο άνθρωπο. Ανισότητες που ακυρώνουν την ελευθερία του.

Θα προσθέσω την κεφαλαιώδη σημασία της ελληνικής γλώσσας και των ελληνικών αλφαβήτων. Η ελληνική γλώσσα ως φορέας νοηματοδοτήσεων και επικοινωνίας του ανθρωποκεντρικού κόσμου κλήθηκε να αποδώσει φαινόμενα, δηλαδή έννοιες καθοδόν προς την ανθρωποκεντρική της ολοκλήρωση, που ακόμη και σήμερα τις περισσότερες από αυτές, ο νεότερος κόσμος αδυνατεί να κατανοήσει, τις παραφράζει ή τις παραποιεί, καθώς δεν έχει ακόμη βιώσει αντίστοιχες παραστάσεις τους.

Το αλφάβητο, στο πλαίσιο αυτό, είναι το όχημα για την αποτύπωση των εννοιών, του στοχασμού, της σκέψης και της γνώσης, αλλά και της μέτρησης των πραγμάτων, των ανταλλαγών κλπ. Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι τα τρία σημαίνοντα αλφάβητα της ανθρωποκεντρικής πρωτοπορίας του νεότερου κόσμου, το αττικό (το και ελληνικό καλούμενο), το χαλκιδικό (το και λατινικό καλούμενο) και το κυριλλικό (το και σλαβικό καλούμενο) είναι ελληνικά!!!

Η ελληνική γλώσσα είναι ένας μεγαλειώδης μάρτυρας, αλλά και κομιστής πολιτισμού, με τα προϊόντα της οποίας μπορεί κανείς να παρακολουθήσει την κοσμοϊστορική εξέλιξη της ανθρωπότητας. Γλώσσα και αλφάβητο είναι δύο φορείς πολιτισμού που σε σημαντικό βαθμό μετακενώνουν το περιεχόμενο τους εκεί όπου διακτινώνονται.

Ας ευχηθούμε σύντομα να υπάρξουν οι προϋποθέσεις σύγκλισης - ολοκλήρωσης των τριών οικογενειών εθνών/κρατών που χρησιμοποιούν τα ανωτέρω αλφάβητά, Δύση (λατινικό), Ανατολή (κυριλλικό) και Ελληνισμός (Ελλάδα-Κύπρος-Διασπορά)!

Μαντινάδες γραμμένες πριν από 6 χρόνια, μετά το δημοψήφισμα και την υποταγή των κυβερνώντων στα κελεύσματα του Σόιμπλε...

Πεθαίνει η χώρα σύντροφε, το βλέπεις και το βλέπω

δυο μαντινάδες θα σου πω να 'ρθεις εκεί που στέκω:

Οι Βάρβαροι ζυγώνουνε, θέλουνε να μας φάνε

και στη "διαπραγμάτευση" κάποιοι τους προσκυνάνε...

Μαχαίρια ακονίζουνε για να μας μακελέψουν

καζάνια παραγγέλνουνε για να μας μαγειρέψουν.

Τα μάτια που δεν βλέπουνε όσα πρέπει να δούνε

σε λίγο θα δακρύζουνε και θα μετανοούνε.

Λόγια πολλά, διαρροές βλέπουμε και θα δούμε

γιατί πρέπει τα πρόβατα ήρεμα να σφαγούνε.

Το σφάγιο ανήσυχο αν είναι ανοστεύει

το κρέας του, και το φαί καλό δεν ξετελεύει.

Το ξέρουν κι ηρεμιστικές ειδήσεις μας ταΐζουν

και μυστικά οι δόλιοι μαχαίρια ακονίζουν.

Οι λάμες σπινθιρίζουνε απάνω στα ακόνια

κι άκουσα πως παράγγειλαν δυο φορτηγά λεμόνια.

Ο Σόιμπλε παράγγειλε το κρέας λεμονάτο

μισοψημένο, αίματα το πιάτο να 'ν' γεμάτο!

Αυτά θωρώ συν-Έλληνες και λέω είναι λάθος

με Χούντα παρομοίωση να γίνεται με πάθος.

Δεν είναι Χούντα το λοιπόν, είναι λεηλασία

όπως εκείνη πού 'γινε με τη Σταυροφορία.

Εμπήκαν πάλι Βάρβαροι στην Πόλη, σφάζουν, καίνε

κι εκείνοι που τους κάλεσαν να έρθουν, μυξοκλαίνε...

... και λεν "διαπραγμάτευση κάνουμε κάθε ώρα

δεχθείτε μέτρα Έλληνες για να σωθεί η χώρα".

Πρόβατα μπεμπενίζουνε και λένε "ας σφαχτούμε

αν είν' η χώρα να σωθεί χαλάλι να χαθούμε".

Εγώ σας λέω ο "τρελός" πως χάθηκε η χώρα

Η ΕΛΛΑΔΑ ΠΑΕΙ ΠΕΘΑΝΕ κι ΑΤΑΦΗ είναι τώρα.

Πάει, εβγήκε η Ψυχή, έμεινε το κουφάρι

κι οι Ύαινες μαζεύονται ποια θα το πρωτοπάρει.

Όσοι την αγαπήσανε το πτώμα ας το πάρουν

σωστά να το κηδέψουνε, στον Τάφο να το βάλουν.

Να μη το φαν οι Ύαινες, κι αν ο Θεός φροντίσει

θα 'ρθει η μέρα κι ο καιρός πάλι να τ' Αναστήσει.

Και μέχρι να 'ρθει η στιγμή, για Νέα Παρουσία

καθείς να κάνει ό,τι μπορεί για αυτοπροστασία.

Γιατί αν λείψουν οι καλοί μάστορες πώς θα γίνει

πάλι ταχιά Νέα Αρχή σαν θα ´ρθει η Γαλήνη;

Γι' αυτό το λέω ορθά κοφτά κι ας παρεξηγθούνε

τα λόγια μου διχάστικα, αν ίσως ακουστούνε:

Καθένας ως πρέπει Έλληνες πρώτα πολλούς ας σώσει

κι ύστερα για υπόλοιπους ό,τι μπορεί ας δώσει.

Φωλίτσα όσοι έχουνε λερώσει μια συγγνώμη

οφείλουν αν Ενότητα φωνάζουνε ακόμη.

Λάθος π' αναγνωρίζεται, σίγουρα συγχωράται

κι όποιος κι αν είν' που το 'κανε, φίλος καλός λογάται.

Όποιος σε άλλους φόρτωμα κάνει τα κρίματά του

είναι δειλός και σίγουρα δεν είναι στα καλά του.

Κι αν ίσως πάλι του δοθεί καινούργια ευκαιρία

τα ίδια και χειρότερα κάνει, ενοχή καμία!

Τα είπα και ξαλάφρωσα σε φόρμα μαντινάδας

ζωή σε μας συντρόφια μου εις μνήμη της Ελλάδας!

Ο Καζαντζάκης για τον Χριστό και την Κρήτη...

 Άκου το λοιπόν!! Όταν γεννήθηκε ο Χριστός, ήρθαν όλα τα έθνη_ άσπρα, μαύρα, κίτρινα, _ για να τον καλωσορίσουν.

Την ώρα που πέθανε, πήγαν πάλι όλα τα έθνη να τον αποχαιρετήσουν. Πήγε και η Κρήτη.

Μαυρομαντηλωμενη, χαροκαμενη, Μεγαλομάτα. Απόμεινε παράμερα, τελευταία, που να προβάλει αυτή με τα μεγάλα έθνη; 

Με την Αγγλία, με την Ρουσια, με την Αμερική;

Περίμενε να φύγουν όλα για να ζυγωσει, να προσκυνήσει κι αυτή τα αιματωμενα πόδια

Βραδιάζει πια, όλη τη μέρα ο ήλιος έσκισε τις πέτρες, το δειλινό μαζωχτηκαν σύννεφα, σκοτείνιασε ο ουρανός, άρχισαν να πέφτουν χοντρές σταλες, δεν ήταν σταλες, ήταν δάκρυα. Άνοιξε ο Θεός τα μάτια, ξεχώρισε μέσα στο συθαμπο και στη βροχή, μια μαυροφορα, θαρεψε πως ήταν η Παναγία!!!

Μάνα!!! Φώναξε. Η Κρήτη σήκωσε το κεφάλι, αστραπή έσκισε τον ουρανό, το πρόσωπο της φωτίστηκε. _ Χριστέ !! Φώναξε ανοίγοντας την αγκάλη, δεν είμαι η Παναγία, είμαι η Κρήτη. _ Κι ακούστηκε ευθύς η φωνή του Χριστού: Έλα!!! 

Ζυγωσει η Κρήτη τρεμαμενη, αγκάλιασε τον Σταυρό, φίλησε τα καρφωμένα πόδια , το στόμα της γέμισε αίματα.

_Χριστε μου, μουρμουρισε, που με αφήνεις;_

Κι ακούστηκε πάλι η φωνή από το Σταυρό.

_Μην κλαίς, σήκωσε το δεξο χέρι σου , κοίτα!! _ Σήκωσε η Κρήτη, μέσα στις αστρσπες, το δεξο χέρι _ και τι να δει; Στο πιο αρχοντικο της δάχτυλο, στο δαχτυλιδα , έλαμπε ένας Χαλκας. Αρραβωνας, Χριστέ μου!! Φώναξε κι η καρδιά της έτρεμε, Χριστέ μου!! Για Χαλκας αλυσίδας; _ 

Ο Χριστός χαμογέλασε, έγειρε το κεφάλι, έβγαλε μια ψιλή φωνή, τι είπε; Η Κρήτη δεν άκουσε.( Αρραβώνας Χριστέ μου , για χαλκας αλυσίδας; ) Ξαναφωναξε. Κανένας δεν αποκρίθηκε. Ξαναφωναξε. Κανένας!!!

Καπετάν Μιχάλης.

Τότε που υπήρχαν Έλληνες... Μια ιστορία από το "μακρινό" 1976 για τον Μάνο Χατζηδάκη και τη Μαρίζα Κωχ!

Tο 1976 η Ελλάδα αποφάσισε να επανεμφανιστεί στο διαγωνισμό της Γιουροβίζιον μετά την αποχή της προηγούμενης χρονιάς, όταν θέλησε να καταγγείλει τον Αττίλα στην Κύπρο και την παρθενική εμφάνιση της Τουρκίας στο θεσμό. 

Το τραγούδι της δεύτερης συμμετοχής ήταν επιλογή του Μάνου Χατζιδάκι ως διευθυντή του Τρίτου Προγράμματος. Επρόκειτο για ένα μοιρολόι της μαυροφορεμένης Μαρίζας Κωχ που μιλούσε για την στρατιωτική εισβολή και το δράμα του Κυπριακού λαού. 

Το «Παναγία μου – Παναγία μου», προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων και τάραξε τα νερά της Γιουροβιζιον.

Η Μαρίζα Κωχ, σε συνέντευξη της αποκάλυψε το παρασκήνιο της ανάθεσης από τον Μάνο Χατζιδάκι, που ήταν ο διευθυντής του Τρίτου Προγράμματος τότε. 

Όλα έγιναν μέσα σε ένα βράδυ, όταν την πήρε τηλέφωνο ο Χατζιδάκις και της είπε ξεκάθαρα να φύγει αμέσως για την Χάγη μαζί με ένα λαούτο μόνο. 

Ήθελε το τραγούδι μέσα σε ένα βράδυ, για να προλάβουν να κατοχυρώσουν την συμμετοχή της Ελλάδας στο διαγωνισμό. Μαζί με τον Μάικ Ροζάκη, έγραψαν μέσα από το τηλέφωνο το τραγούδι «Παναγία μου – Παναγία μου». Όταν το περιεχόμενο του τραγουδιού έγινε γνωστό, οι Τούρκοι που ζούσαν μόνιμα εκεί, έκαναν συγκέντρωση διαμαρτυρίας ενάντια στη συμμετοχή της χώρας μας...

Στις 3 Απριλίου 1976, η Μαρίζα Κωχ απτόητη βγήκε να τραγουδήσει στη σκηνή, ενώ την συμβούλευαν να μην το τολμήσει, αφού διέτρεχε άμεσο κίνδυνο η ζωή της. 

Οι διοργανωτές, την πληροφόρησαν λίγα δευτερόλεπτα πριν εμφανιστεί, ότι υπήρχε ελεύθερος σκοπευτής απέναντι της με εντολή αν χρειαστεί να την πυροβολήσει. Εκείνη όμως έκανε δυο βήματα, αγνοώντας τις απειλές και βρέθηκε στην σκηνή τραγουδώντας ένα μοιρολόι που εξιστορούσε τις θηριωδίες των Τούρκων απέναντι στον κυπριακό λαό.

Οι οδηγίες του Μάνου Χατζιδάκι δεν αφορούσαν μόνο την ερμηνεία, αλλά και το όλο στήσιμο της πάνω στη σκηνή: “Μόνο στο τέλος του τραγουδιού, στην τελευταία κορόνα, να απλώσεις τα χέρια για να φανεί το πένθος μας για την Κύπρο”.

Διότι, σύμφωνα με τον Χατζιδάκι και την Κωχ, 

το φόρεμα που φόρεσε το βράδυ του διαγωνισμού, δεν ήταν ένα ένδυμα απλής επίδειξης, αλλά ένδειξη πένθους και θρήνου.

Η τουρκική τηλεόραση δεν μετέδωσε την ελληνική συμμετοχή και εκείνη την ώρα μετέδωσε πρόγραμμα με τον χορό της κοιλιάς. Η Ελλάδα πήρε την 13η θέση το διαγωνισμό, συγκεντρώνοντας μόλις 20 βαθμούς, οι οκτώ εκ των οποίων ήταν από τη Γαλλία. Επίσης, έλαβε πέντε από την Ιταλία, τέσσερις από την Ισλανδία, δύο από το Βέλγιο κι έναν από την Πορτογαλία. Η θέση, ήταν το τελευταίο που απασχολούσε τους συμμετέχοντες στην ελληνική αποστολή. 

Κατά την επιστροφή τους στην πατρίδα, ο Μάνος Χατζιδάκις με επιστολή που απέστειλε στον Τύπο ξεκαθάρισε:

 “Διάβασα πολλές επικρίσεις εναντίον της Ραδιοφωνίας, για το ότι δεν εναρμονίστηκε με το επίπεδο της Eurovision και για το ότι δεν έγινε “δημοκρατικότερα” η επιλογή, ώστε “να πετύχουμε”. Πουθενά δε διάβασα τη μόνη, τη μία και τη σωστή άποψη. Ότι δε διαθέτουμε ηλίθιο τραγούδι και είμαστε μια χώρα που έχει τεράστια και αξιόλογη μουσική παράδοση. Λάβαμε μέρος, διότι έπρεπε να δηλώσουμε παρουσία. Διαλέξαμε ένα τραγούδι που μας ταιριάζει και δε μας έκαμε εκ των υστέρων να ντραπούμε. Αν πετυχαίναμε, ίσως να ντρεπόμουν, μια κι εγώ προσωπικά σαν υπεύθυνος, πρώτη φορά συνειδητοποίησα το επίπεδο του θορυβώδους αυτού διαγωνισμού“....

Από: Χρυσάνθη Τορνεσάκη.

via Daily Trivia (The Group) - 

@Γιώργος Παπαδογιάννης